صادرات تجهیزات پزشکی ایران به افغانستان؛ فرصت تازه برای حضور در بازار منطقه
گزارش اختصاصی | نمایشگاه بین‌المللی ایرانمد ۲۰۲۶
در حاشیه نشست‌های تجاری ایران و افغانستان در نمایشگاه بین‌المللی ایرانمد ۲۰۲۶، ظرفیت‌های توسعه صادرات تجهیزات پزشکی ایران و فرصت‌های پیش‌روی تولیدکنندگان داخلی برای حضور مؤثرتر در بازار افغانستان مورد توجه قرار گرفت. در این نشست‌ها، فعالان تجاری و حوزه سلامت افغانستان درباره کیفیت، طراحی و بسته‌بندی محصولات ایرانی اظهارنظر کردند و بر اهمیت توسعه همکاری‌های تجاری برای پاسخ‌گویی به نیازهای بازار این کشور تأکید شد.
اظهارات مطرح‌شده در این نشست‌ها نشان می‌دهد که در کنار مزیت قیمتی برخی محصولات ایرانی، تأمین پایدار مواد اولیه، سیاست‌های ارزی متناسب با نیاز تولیدکنندگان و حمایت هدفمند از صادرات از عوامل تعیین‌کننده برای تبدیل فرصت‌های منطقه‌ای به قراردادهای پایدار تجاری هستند.
رقابت‌پذیری تجهیزات پزشکی ایرانی در بازارهای منطقه‌ای
رضا رضایی، دبیر بین‌الملل و صادرات نمایشگاه ایرانمد ۲۰۲۶، با اشاره به ارزیابی برخی بازرگانان بین‌المللی از محصولات ایرانی اظهار کرد که به گفته این فعالان، کیفیت برخی اقلام مصرفی و تجهیزات سرمایه‌ای ساخت ایران از نمونه‌های چینی بالاتر ارزیابی شده و محصولات ایرانی از نظر طراحی ارگونومیک و بسته‌بندی نیز با برندهای مطرح اروپایی قابل مقایسه هستند.
وی با اشاره به حضور هیئت‌های تجاری از کشورهایی از جمله افغانستان، پاکستان، عراق، روسیه، بلاروس، ازبکستان، تاجیکستان و ویتنام، استقبال از ظرفیت‌های صنعت سلامت ایران را مرتبط با دو عامل دانست: توانمندی‌های فناورانه تولیدکنندگان داخلی و مزیت قیمتی محصولات ایرانی در مقایسه با بخشی از محصولات رقیب در بازارهای بین‌المللی.
بر اساس دیدگاه مطرح‌شده در این نشست، توسعه صادرات تجهیزات پزشکی ایران مستلزم آن است که توان تولید داخلی، در کنار کیفیت و قیمت رقابتی، با شبکه توزیع مؤثر، شناخت نیاز بازارهای هدف و پشتیبانی تجاری و مالی همراه شود.
سیاست‌های ارزی؛ حلقه مهم توسعه صادرات تجهیزات پزشکی ایران
دبیر بین‌الملل و صادرات ایرانمد ۲۰۲۶ با انتقاد از برخی جهت‌گیری‌های سیاست ارزی، بر ضرورت توجه هم‌زمان به تأمین مواد اولیه تولیدکنندگان داخلی و واردات محصولات نهایی تأکید کرد.
رضایی معتقد است در شرایطی که برای واردات محصولات نهایی، ارز ترجیحی یا امتیازهای حمایتی در نظر گرفته می‌شود، تأمین به‌موقع مواد اولیه موردنیاز خطوط تولید داخلی نیز باید در اولویت سیاست‌گذاری قرار گیرد.
به گفته وی، هدایت مؤثرتر منابع ارزی به سمت پشتیبانی از تولید داخلی، در صورت طراحی درست سازوکارهای اجرایی، می‌تواند به افزایش ظرفیت تولید، ارتقای توان صادراتی و تقویت حضور شرکت‌های ایرانی در بازارهای منطقه‌ای کمک کند.
وی همچنین تجربه ترکیه در استفاده از مشوق‌های صادراتی و حمایت از حضور شرکت‌های خود در بازارهای همسایه را نمونه‌ای قابل بررسی دانست و بر ضرورت تدوین راهبردی صادرات‌محور برای صنعت تجهیزات پزشکی ایران تأکید کرد؛ راهبردی که در آن، مشوق‌های مالی، تسهیل مقررات و حمایت از تولیدکنندگان صادرات‌گرا جایگاه مشخصی داشته باشند.
افغانستان؛ بازاری مهم برای توسعه تجارت تجهیزات پزشکی ایران
در نشست تجاری مشترک ایران و افغانستان در ایرانمد ۲۰۲۶، نیازهای بازار افغانستان و امکان گسترش همکاری با تولیدکنندگان ایرانی مورد بحث قرار گرفت. بر اساس اظهارات مطرح‌شده در این نشست، برخی فعالان تجاری و حوزه درمان افغانستان از عملکرد محصولات ایرانی ابراز رضایت کرده و بر ظرفیت این محصولات برای پاسخ‌گویی به بخشی از نیازهای بازار کشورشان تأکید کردند.
تجربه استفاده از تجهیزات تخصصی اعصاب و روان ساخت ایران
در بخش دیگری از نشست، به تجربه استفاده از برخی تجهیزات تخصصی حوزه اعصاب و روان ساخت ایران در افغانستان اشاره شد. بر اساس اظهارات مطرح‌شده، عملکرد این محصولات رضایت‌بخش ارزیابی شده و تعدادی از پزشکان و فعالان درمانی افغانستان، با وجود دسترسی به محصولات وارداتی از کشورهایی مانند آلمان و هند، به استفاده از فناوری‌های ایرانی نیز علاقه نشان داده‌اند.
این تجربه، در صورت مستندسازی فنی و تجاری و تبدیل‌شدن به سوابق معتبر عملکرد محصول، می‌تواند در معرفی توانمندی‌های تولیدکنندگان ایرانی به بازارهای منطقه‌ای مؤثر باشد.
نیازهای بازار افغانستان از نگاه یک فعال تجاری این کشور
دکتر یاسر مهاجر، داروساز و مدیرعامل شرکت تجارتی عافیت سبز در افغانستان، با اشاره به ظرفیت نمایشگاه ایرانمد و توانمندی شرکت‌های ایرانی گفت که محصولات متنوع تولیدکنندگان ایران می‌توانند بخشی از نیازهای بازار افغانستان را با قیمت‌های رقابتی تأمین کنند.
وی با اشاره به محدودیت‌ها و اختلالات ایجادشده در مسیرهای تأمین منطقه‌ای، از جمله بسته‌شدن مرز با پاکستان، توضیح داد که این شرایط بر زنجیره تأمین دارو و تجهیزات پزشکی افغانستان تأثیر گذاشته و ضرورت یافتن مسیرهای جایگزین تأمین را افزایش داده است.
مهاجر، تجهیزات و اقلام مصرفی آزمایشگاهی و دستگاه‌های ونتیلاتور را از جمله نیازهای مورد توجه بازار افغانستان برشمرد و از آمادگی برای بررسی ظرفیت‌های تولید مشترک دارو و تجهیزات پزشکی با شرکت‌های ایرانی خبر داد.
تولید مشترک، در صورت فراهم‌شدن الزامات فنی، مقرراتی، سرمایه‌گذاری و انتقال فناوری، می‌تواند فراتر از صادرات محصول نهایی، زمینه شکل‌گیری روابط صنعتی پایدار میان دو کشور را فراهم کند.
«بهار افغانستان، امروز است»؛ ضرورت فعال‌تر شدن دیپلماسی تجاری
توفیقی، از اعضای اتاق بازرگانی مشترک ایران و افغانستان، با اشاره به اهمیت بازار افغانستان در شرایط کنونی تجارت منطقه‌ای، بر ضرورت استفاده به‌موقع از فرصت‌های موجود تأکید کرد.
وی با بیان اینکه «بهار افغانستان، امروز است»، هشدار داد که تعلل در توسعه روابط تجاری می‌تواند فرصت حضور شرکت‌های ایرانی را در اختیار رقبایی مانند هند و ازبکستان قرار دهد.
به گفته وی، تغییر مسیرهای تأمین در منطقه، فرصتی برای بازنگری در حضور ایران در بازار افغانستان فراهم کرده است؛ بااین‌حال، سهم محدود ایران در برخی بخش‌های بازار تجهیزات پزشکی نشان می‌دهد که ظرفیت تولید داخلی به‌تنهایی برای افزایش صادرات کافی نیست و باید با دیپلماسی تجاری فعال، شناسایی نیازهای وارداتی، توسعه روابط با توزیع‌کنندگان محلی و پیگیری مستمر قراردادها همراه شود.
جمع‌بندی؛ از مزیت تولید داخلی تا صادرات پایدار تجهیزات پزشکی ایران
نشست‌های تجاری ایران و افغانستان در ایرانمد ۲۰۲۶ بار دیگر ظرفیت بازارهای منطقه‌ای برای توسعه صادرات تجهیزات پزشکی ایران را برجسته کرد. ارزیابی‌های مطرح‌شده درباره کیفیت و قیمت محصولات ایرانی، نیازهای تأمین بازار افغانستان و امکان تولید مشترک، زمینه‌های قابل بررسی برای گسترش همکاری‌های تجاری میان دو کشور را نشان می‌دهد.
بااین‌حال، بهره‌برداری از این فرصت به مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ نیاز دارد: تسهیل تأمین مواد اولیه، اصلاح سیاست‌های ارزی در حمایت از تولید رقابت‌پذیر، طراحی مشوق‌های صادراتی، تقویت دیپلماسی تجاری و ایجاد روابط پایدار میان تولیدکنندگان ایرانی و شرکای محلی.
پیام محوری ایرانمد ۲۰۲۶ در حوزه صادرات منطقه‌ای این است که توان تولیدی صنعت تجهیزات پزشکی ایران، زمانی به سهم پایدار در بازارهای خارجی تبدیل می‌شود که سیاست‌های حمایتی و روابط تجاری نیز متناسب با ظرفیت‌های این صنعت توسعه یابند.
۱ دیدگاه